Η ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2000-2009

 
Η ίδρυση του ΕΚΑJM προέκυψε από ένα αρχικό τριετές πρόγραμμα συνεργειών μεταξύ των εδρών Jean Monnet των καθηγητών Γ. Βαληνάκη και Ν. Σκανδάμη με την προσθήκη συνεργασίας και άλλων διδασκόντων των δύο Τμημάτων. Το πρόγραμμα εγκρίθηκε από την Επιτροπή της ΕΕ ανάμεσα στα πρώτα στην Ευρώπη. Το ΕΚΠΑ δεσμεύθηκε να διατηρήσει το Κέντρο και μετά την εκπνοή της συγχρηματοδοτούμενης τριετίας, όπερ και έγινε με τη συνεχή αναζήτηση και ενίοτε εξασφάλιση από τη διοίκηση του Κέντρου νέων πόρων για τη συνέχιση του έργου του.
 
Το αρχικό πρόγραμμα πάνω στο οποίο στηρίχθηκε με εξοικονόμηση δυνάμεων και η επιβίωση του Κέντρου τα επόμενα χρόνια, είχε ως εξής:
 
Αριθμός φακέλου: 2000/0284
Συγχρηματοδότηση: ΕΕ 50.000 €, ΕΚΠΑ 25.000 €
Ονόματα υπευθύνων καθηγητών: Καθηγητής Ιωάννης Βαληνάκης (Ευρωπαϊκή Πολιτική και Διπλωματία), Καθηγητής Νικόλαος Σκανδάμης (Ευρωπαϊκό Δίκαιο)
Προπτυχιακά και μεταπτυχιακά μαθήματα (Δίκαιο της ΕΕ, Ευρωπαϊκή Διπλωματία) στο Τμήμα ΠΕΔΔ και Νομικής (45 φοιτητές ανά μάθημα).
 
Το Κέντρο είχε τη μεγάλη ατυχία, λόγω των επεισοδίων στο κέντρο της Αθήνας, να καταστραφεί σχεδόν ολοσχερώς ως προς τη βιβλιοθήκη, το αρχείο και τις εγκαταστάσεις του από πυρκαγιά. Το γεγονός αυτό οδήγησε σε υποβάθμιση για ένα διάστημα της εκπαιδευτικής λειτουργίας του λόγω και έλλειψης εγκαταστάσεων. Τελικά, το 2009 η Πρυτανεία ενέκρινε την παραχώρηση χώρων σε κτίριο της οδού Κλεομένους.
 
Οι νέες εγκαταστάσεις, αν και μικρότερες, δεν εμπόδισαν την ανανέωση της συνεργασίας του Κέντρου με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
 
Τον Σεπτέμβριο του 2010 εγκρίθηκε με ανταγωνιστικές διαδικασίες το νέο τριετές εκπαιδευτικό και ερευνητικό πρόγραμμα «Ευρωπαϊκή Διακυβέρνηση» (συγχρηματοδοτούμενο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή).
 
Αναπτύχθηκαν έτσι νέες και εντατικές δράσεις στον τομέα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης με στόχο την αναθέρμανση και ενεργοποίηση του ακαδημαϊκού και δημόσιου διαλόγου σε δύο βασικές κατευθύνσεις: τη Διακυβέρνηση της ΕΕ και την Ευρωπαϊκή Πολιτική της Ελλάδας.
 

Εκπαιδευτικά σεμινάρια, εκδηλώσεις, συνέδρια

 
«Το μέλλον και τα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης»
 
19–22 Νοεμβρίου 2003, Χαλκίδα
 
«Η Μεσογειακή Διάσταση της Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης»
 
13–17 Ιουλίου 2003, Ρόδος
 

Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Αριστείας Jean Monnet εξάλλου ανέπτυξε τέσσερις παράλληλες μαθησιακές και αναπτυξιακές δράσεις:

 

Α. Δικτύωση στις Ευρωπαϊκές Υποθέσεις (εντός του ΕΚΠΑ)

Το Κέντρο συνέχισε να συγκεντρώνει και να επικαιροποιεί όλες τις σχετικές πληροφορίες από τα τμήματα, τις σχολές, τις ερευνητικές μονάδες και τα κέντρα τεκμηρίωσης του Πανεπιστημίου. Εξελίχθηκε έτσι σε σημείο ενημέρωσης για τους φοιτητές που ενδιαφέρονται για τις ευρωπαϊκές υποθέσεις. Το ενδιαφέρον αυτό δεν περιορίστηκε στους φοιτητές του Πανεπιστημίου Αθηνών. Φοιτητές από άλλα ελληνικά πανεπιστήμια, καθώς και από το εξωτερικό, εκδήλωσαν ενδιαφέρον για τις υπηρεσίες που προσέφερε το Κέντρο.
 
Παράλληλα, το ΕΚΠΑ προχώρησε στην πλήρη ανακαίνιση και τον εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων του Κέντρου, τόσο ως προς τις υποδομές του κτιρίου όπου στεγαζόταν όσο και ως προς τις τηλεπικοινωνιακές εγκαταστάσεις, αφού συνδέθηκε με το δίκτυο πληροφορικής υψηλής ταχύτητας ολόκληρου του Πανεπιστημίου. Οι βελτιώσεις αυτές επέτρεψαν στο Κέντρο να προσφέρει υπηρεσίες υψηλής ποιότητας.
 
Τέλος, πρέπει να σημειωθεί ότι νέα βιβλία και μελέτες-δημοσιεύσεις εμπλούτισαν συστηματικά τη βιβλιοθήκη του Κέντρου. Αυτό συνέβαλε ουσιαστικά στην υποστήριξη των φοιτητών που ενδιαφέρονται για τις ευρωπαϊκές σπουδές, ενώ ο αριθμός των επισκέψεων στο Κέντρο αυξήθηκε σημαντικά, καθιερώνοντας το Κέντρο ως αξιόπιστη πηγή γνώσης και πληροφόρησης για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.
 

Β. Περιφερειακή δικτύωση

Το Κέντρο ενέτεινε τις προσπάθειές του για την ανάπτυξη περιφερειακών δικτύων, μέσω της ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με ερευνητικές και διδακτικές δραστηριότητες σε άλλα ελληνικά πανεπιστήμια. Σε συνέχεια των πρωτοβουλιών στη Βόρεια Ελλάδα, ο καθηγητής Βαληνάκης και άλλοι συνεργάτες του Κέντρου επισκέφθηκαν σχετικά τμήματα του Πανεπιστημίου Αιγαίου, καθώς και διάφορα ιδρύματα της ευρύτερης περιοχής του Αιγαίου.
 
Η προσπάθεια αυτή κορυφώθηκε με τη διοργάνωση σειράς σεμιναρίων στη Ρόδο, τον Μάιο και τον Ιούλιο του 2003, με θέμα το «Μέλλον της Ευρώπης». Τα σεμινάρια παρακολούθησαν φοιτητές του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου.
 
Επιπλέον, έπειτα από το ενδιαφέρον που εκδήλωσε το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας για τις δραστηριότητες του Κέντρου, διοργανώθηκε σεμινάριο στη Χαλκίδα, το οποίο προσέλκυσε σημαντικό ενδιαφέρον από πανεπιστημιακούς και ερευνητές της περιοχής.
 
Τέλος, ξεκίνησαν επαφές με το Πανεπιστήμιο Κύπρου, το οποίο, λόγω των τότε πρόσφατων δραστηριοτήτων δύο νέων Εδρών Jean Monnet στο Τμήμα Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, ζήτησε τη συνεργασία του ΕΚΑJM.
 

Γ. Ανάπτυξη ευρωπαϊκής επαγγελματικής σταδιοδρομίας

Στο πλαίσιο των προσπαθειών του για την προώθηση της επαγγελματικής σταδιοδρομίας στον ευρωπαϊκό χώρο μεταξύ των φοιτητών, το Κέντρο ξεκίνησε πιλοτικό πρόγραμμα συνεργασίας με το Γραφείο Διασύνδεσης του Πανεπιστημίου Αθηνών, με έμφαση στην ανταλλαγή πληροφοριών και στην παραπομπή φοιτητών.
 
Επιπλέον, το Γραφείο Διασύνδεσης συμφώνησε να φιλοξενήσει στον ιστότοπό του ειδική ενότητα για τις επαγγελματικές σταδιοδρομίες στον ευρωπαϊκό χώρο, ώστε οι σχετικές πληροφορίες να είναι διαθέσιμες ηλεκτρονικά. Το ίδιο συνέβη και με την αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Εξωτερικών, η οποία ασχολείται με την προώθηση σταδιοδρομιών σε διεθνείς οργανισμούς.
 

Δ. Διδακτικές και ερευνητικές δραστηριότητες

Οι παραπάνω δραστηριότητες συνεχίστηκαν και ενισχύθηκαν με τη διοργάνωση δύο σειρών σεμιναρίων: η πρώτη αφορούσε τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η δεύτερη την πολιτική και οικονομική ολοκλήρωσή της.
 
Υπό την εποπτεία των καθηγητών Ν. Σκανδάμη και Ι. Βαληνάκη, και με τη συμβολή άλλων συναδέλφων, περισσότερα από εκατό άτομα, κυρίως φοιτητές των Τμημάτων Πολιτικής Επιστήμης (ΠΕΔΔ) και Νομικής, παρακολούθησαν τα σεμινάρια. Συγκροτήθηκαν ομάδες εργασίας 3–5 φοιτητών, οι οποίες προετοίμασαν παρουσιάσεις για θέματα όπως το μέλλον του ευρωπαϊκού θεσμικού συστήματος, οι ίσες ευκαιρίες για τους Ευρωπαίους πολίτες, τα ανθρώπινα δικαιώματα στο Ευρωπαϊκό Σύνταγμα, ο ρόλος της αρχής της επικουρικότητας, η στενότερη συνεργασία, η κυριαρχία και η διεθνής διακυβέρνηση.
 
Η συνεργασία που αναπτύχθηκε μεταξύ των φοιτητών των δύο Τμημάτων —Νομικής και ΠΕΔΔ— αποδείχθηκε ιδιαίτερα γόνιμη και βραβεύθηκαν οι καλύτερες εργασίες.